เลเซอร์แผลผ่าคลอด แผลเป็นแดงนูนควรเริ่มทำเมื่อไหร่ดี?

เลเซอร์แผลผ่าคลอด แผลเป็นแดงนูนควรเริ่มทำเมื่อไหร่ดี?

Jangju Kimอ่าน 13 นาทีนโยบายบรรณาธิการ

ประเด็นสำคัญ

  • เลเซอร์แผลผ่าตัดยิ่งเริ่มเร็ว ผลในงานวิจัยยิ่งดี แต่แผลผ่าคลอดที่เกิน 1 ปีก็ยังเห็นการเปลี่ยนแปลงในเดือนที่ 6
  • ช่วงเวลาเริ่ม: การวิเคราะห์ที่รวมงานวิจัยแบบมีกลุ่มเปรียบเทียบ 14 ชิ้น พบว่าแผลที่เริ่มรักษาภายใน 1 เดือนได้คะแนนแผลต่ำกว่า ส่วนที่เริ่มหลัง 3 เดือนยังไม่เห็นความต่างชัดเจน
  • ช่วงเวลาประเมิน: 1 ถึง 3 เดือนแรกหลังเลเซอร์ รอยแดงและรอยคล้ำสีน้ำตาลมักเด่นกว่าตัวแผล จึงควรเทียบผลราวเดือนที่ 6 ด้วยรูปถ่ายในสภาพเดียวกัน
  • คีลอยด์ที่ลามออกนอกแนวแผลมักไม่ยุบเองและตอบสนองต่อการรักษาได้ไม่ดีนัก จึงควรแยกให้ออกก่อน

เลเซอร์รักษาแผลผ่าตัดอย่างแผลผ่าคลอด เห็นความต่างชัดเจนกว่าในงานวิจัยที่เริ่มทำภายใน 1 เดือนหลังผ่าตัด ส่วนงานวิจัยที่เริ่มหลังผ่าตัดเกิน 3 เดือน เมื่อรวมกันแล้วยังไม่เห็นความต่างทางสถิติเมื่อเทียบกับการไม่รักษา และงานวิจัยส่วนใหญ่ก็ทำกับแผลบนใบหน้าและลำคอ ถ้าแผลผ่าคลอดของคุณเกิน 1 ปีแล้วก็ยังไม่ได้หมดทางนะคะ มีงานวิจัยเล็ก ๆ ที่ทำเลเซอร์ 3 ครั้งแล้วเห็นความต่างจากการประเมินภาพถ่ายในเดือนที่ 6

ผ่าคลอดมาไม่กี่สัปดาห์ แผลแดงนูนขึ้นมา แบบนี้ปกติไหม?

ผ่าคลอดมาไม่กี่สัปดาห์ แผลแดงนูนขึ้นมา แบบนี้ปกติไหม?ผ่าคลอดมาไม่กี่สัปดาห์ แผลแดงนูนขึ้นมา แบบนี้ปกติไหม?

ถ้าแผลเริ่มเป็นสีชมพูหรือแดง นูนขึ้นเล็กน้อยภายในไม่กี่สัปดาห์ และยังอยู่ในแนวแผลเดิม ลักษณะแบบนี้ใกล้กับแผลเป็นนูนชนิด hypertrophic scar แผลแบบนี้มีโอกาสค่อย ๆ แบนลงเองเมื่อเวลาผ่านไป และมักตอบสนองต่อการรักษาได้ดีกว่าคีลอยด์ ยิ่งแผลถูกดึงรั้งมากตอนกำลังสมาน ก็ยิ่งเกิดได้ง่าย

คีลอยด์หน้าตาต่างออกไป มักเป็นสีแดงอมม่วง แข็ง และลามออกนอกขอบแผลเดิม คีลอยด์อาจโผล่มาหลังผ่าตัดหลายเดือนหรือหลายปี และมักไม่ยุบลงเอง ทั้งสองแบบอาจคันหรือรู้สึกไม่สบายได้ ดูจากอาการอย่างเดียวจึงแยกยาก ต้องดูช่วงเวลาที่เริ่มเป็นและขอบเขตของแผลไปพร้อมกัน

ผ่าคลอดมาไม่กี่สัปดาห์ แผลแดงนูนขึ้นมา แบบนี้ปกติไหม?ผ่าคลอดมาไม่กี่สัปดาห์ แผลแดงนูนขึ้นมา แบบนี้ปกติไหม?

เลเซอร์ควรเริ่มหลังผ่าตัดนานแค่ไหน ถึงจะเห็นความต่าง?

เลเซอร์ควรเริ่มหลังผ่าตัดนานแค่ไหน ถึงจะเห็นความต่าง?เลเซอร์ควรเริ่มหลังผ่าตัดนานแค่ไหน ถึงจะเห็นความต่าง?

ความต่างเห็นชัดเมื่อเริ่มภายใน 1 เดือนหลังผ่าตัด การวิเคราะห์ปี 2025 รวมงานวิจัยแบบมีกลุ่มเปรียบเทียบ 14 ชิ้นที่ใช้เลเซอร์ Fractional CO2 รักษาแผลผ่าตัด รวมผู้เข้าร่วมหรือแผล 492 ราย แผลที่เริ่มรักษาภายใน 1 เดือนได้คะแนนแผลต่ำกว่าแผลที่ไม่ได้รักษา และต่ำกว่าแผลที่เริ่มหลัง 3 เดือน ส่วนกลุ่มที่เริ่มหลังผ่าตัดเกิน 3 เดือน ยังไม่เห็นความต่างทางสถิติเมื่อเทียบกับการไม่รักษา

เลเซอร์ Fractional CO2 จะยิงจุดเล็ก ๆ จำนวนมากลงบนผิว พูดง่าย ๆ คือคล้ายการพรวนดินเป็นจุด ๆ ให้ผิวตรงนั้นสร้างคอลลาเจนใหม่ระหว่างที่หาย เนื้อแผลเป็นจึงค่อย ๆ ถูกเรียงตัวใหม่

เลเซอร์ควรเริ่มหลังผ่าตัดนานแค่ไหน ถึงจะเห็นความต่าง?เลเซอร์ควรเริ่มหลังผ่าตัดนานแค่ไหน ถึงจะเห็นความต่าง?

แต่ตัวเลขนี้เอาไปใช้กับแผลผ่าคลอดตรง ๆ ไม่ได้ งานวิจัย 14 ชิ้นนี้ส่วนใหญ่เป็นแผลบนใบหน้าและลำคอ มีงานที่เกี่ยวกับแผลผ่าคลอดเพียง 1 ชิ้น และเป็นแผลที่เกิน 1 ปีแล้ว งานวิจัยแบบสุ่มแบ่งกลุ่มยังมีน้อย และผลแต่ละงานก็ต่างกันค่อนข้างมาก

เริ่มเลเซอร์เมื่อไหร่ผลที่เห็นในงานวิจัยข้อจำกัดที่ควรรู้
ภายใน 1 เดือนหลังผ่าตัดคะแนนแผลต่ำกว่ากลุ่มที่ไม่ได้รักษาส่วนใหญ่เป็นแผลบนใบหน้าและลำคอ
หลังผ่าตัดเกิน 3 เดือนยังไม่เห็นความต่างทางสถิติงานวิจัยในกลุ่มนี้มีน้อย
แผลผ่าคลอดที่เกิน 1 ปีทำ 3 ครั้ง เห็นความต่างจากภาพถ่ายเดือนที่ 6มีแค่ 11 คน คะแนนแผลรวมไม่ต่างอย่างมีนัยสำคัญ

ตัวเลขแรกที่คุณควรรู้ คือตอนนี้ผ่าตัดมาแล้วกี่เดือน

แผลผ่าคลอดเกิน 1 ปีแล้ว ทำตอนนี้สายไปไหม?

แผลผ่าคลอดเกิน 1 ปีแล้ว ทำตอนนี้สายไปไหม?แผลผ่าคลอดเกิน 1 ปีแล้ว ทำตอนนี้สายไปไหม?

ยังไม่ถือว่าสายเสมอไป งานวิจัยจากเดนมาร์กให้ผู้หญิง 12 คนที่มีแผลผ่าคลอดเกิน 1 ปี แบ่งแผลเป็นสองซีก แล้วทำเลเซอร์ Fractional CO2 เพียงซีกเดียว 3 ครั้ง มีผู้อยู่จนจบงานวิจัย 11 คน หลัง 1 เดือน ซีกที่ทำเลเซอร์นุ่มกว่าและผิวเรียบกว่า พอถึงเดือนที่ 6 ผู้ประเมินที่ไม่รู้ว่าซีกไหนได้รักษาให้คะแนนจากภาพถ่ายว่าซีกที่ทำดีกว่า แต่คะแนนแผลรวมที่แพทย์กับผู้ป่วยให้ร่วมกัน ยังไม่ต่างกันอย่างมีนัยสำคัญในเดือนที่ 6

จุดที่น่าสนใจของงานนี้คือช่วงเวลาประเมิน 1 ถึง 3 เดือนหลังรักษา รอยแดงและรอยคล้ำสีน้ำตาลชั่วคราวจะเด่นกว่าการเปลี่ยนแปลงของแผล รอยแดงชัดสุดราวเดือนที่ 1 ส่วนรอยคล้ำชัดสุดราวเดือนที่ 3 การดูแค่รูปเดือนที่ 2 หรือ 3 แล้วสรุปว่าแย่ลงจึงยังเร็วไป ควรเทียบราวเดือนที่ 6 ด้วยรูปที่ถ่ายในสภาพเดียวกับรูปแรก พอถึงเดือนที่ 6 ผู้เข้าร่วม 64% อยากให้รักษาซีกที่ยังไม่ได้ทำด้วย ผลที่เห็นจะต่างกันไปในแต่ละบุคคล

รอยแดงและรอยคล้ำหลังเลเซอร์ ต้องรอนานแค่ไหน และเมื่อไหร่ควรติดต่อคลินิก?

รอยแดงและรอยคล้ำหลังเลเซอร์ ต้องรอนานแค่ไหน และเมื่อไหร่ควรติดต่อคลินิก?รอยแดงและรอยคล้ำหลังเลเซอร์ ต้องรอนานแค่ไหน และเมื่อไหร่ควรติดต่อคลินิก?

หลังทำทันทีอาจมีรอยแดง บวม สะเก็ดบาง ๆ และผิวลอก ซึ่งเป็นอาการที่ค่อย ๆ หายไปเอง ถ้าใช้เลเซอร์ Fractional ที่พลังงานค่อนข้างแรง อาการบวมอาจอยู่ได้ถึงราว 1 สัปดาห์ รอยแดงและรอยคล้ำสีน้ำตาลอาจอยู่ 1 ถึง 3 เดือน คนที่เคยเป็นฝ้าหรือมีรอยดำหลังการอักเสบ และคนผิวสีเข้ม มีโอกาสเกิดรอยคล้ำได้มากกว่า

ถ้าเจออาการเหล่านี้ อย่ารอดูอาการ ให้ติดต่อคลินิกที่ทำให้คุณทันที

  • น้ำเหลืองเริ่มเหลืองขุ่น หรือมีหนอง
  • ปวดและร้อนบริเวณที่ทำมากขึ้นทุกวัน หรือรอยแดงลามกว้างขึ้นเรื่อย ๆ
  • มีตุ่มน้ำเล็ก ๆ ขึ้นเป็นกลุ่มตรงที่ทำ
  • ผ่านไปหลายสัปดาห์ บริเวณที่ทำกลับหนาและนูนขึ้นกว่าเดิม

ตอนติดต่อ ให้แนบวันที่ทำและรูปที่ถ่ายจากระยะเดียวกัน จะเทียบการเปลี่ยนแปลงได้ง่ายขึ้น

ก่อนปรึกษา ควรเตรียมวันผ่าตัดและรูปแผลอย่างไร?

ก่อนปรึกษา ควรเตรียมวันผ่าตัดและรูปแผลอย่างไร?ก่อนปรึกษา ควรเตรียมวันผ่าตัดและรูปแผลอย่างไร?

ตัวเลขสำคัญที่ควรมีติดตัวตอนปรึกษา คือวันที่ผ่าตัด หรือพูดง่าย ๆ ว่าตอนนี้ผ่าตัดมาแล้วกี่เดือน จะอยู่ในช่วง 1 เดือนแรก เกิน 3 เดือน หรือเกิน 1 ปี ความเปลี่ยนแปลงที่คาดหวังได้ก็ต่างกัน ถ้าบอกตัวเลขนี้ก่อน จะเทียบทางเลือกได้ง่ายขึ้น

STON Clinic อยู่ที่กรุงโซล ประเทศเกาหลีใต้ ตอนติดต่อให้แนบรูปที่เห็นแผลทั้งเส้น 1 รูปและรูปถ่ายใกล้ 1 รูป บอกว่าแผลเริ่มนูนตั้งแต่เมื่อไหร่ และเคยเป็นคีลอยด์ที่ส่วนอื่นของร่างกายไหม ถ้ากำลังให้นมลูก หรือเคยกินยารักษาสิวชนิดกิน (ไอโซเตรติโนอิน) ภายใน 6 เดือนที่ผ่านมา ก็แจ้งมาด้วยนะคะ ถ้าเริ่มรักษาแล้ว ลองถ่ายรูปใหม่ราวเดือนที่ 6 ด้วยแสงและระยะเดิม แล้ววางเทียบกับรูปแรกดูค่ะ

เขียนคำถาม

เอกสารอ้างอิง

  1. การวิเคราะห์ช่วงเวลาเริ่มเลเซอร์ Fractional CO2 กับแผลผ่าตัด 14 งานวิจัย — J Cosmet Dermatol, 2025 — PubMed Central
  2. การรวมงานวิจัยแบบสุ่มของเลเซอร์ภายใน 1 เดือนหลังผ่าตัด — Dermatol Surg, 2020 — PubMed Central
  3. งานวิจัยเลเซอร์แผลผ่าคลอดเกิน 1 ปีแบบแบ่งครึ่งแผล — Lasers Surg Med, 2017 — PubMed Central
  4. ความต่างของคีลอยด์กับแผลเป็นนูนและการรักษา — DermNet — DermNet NZ
  5. อาการบวม รอยคล้ำ และการติดเชื้อหลังเลเซอร์ Fractional — DermNet — DermNet NZ
  6. กรณีที่เลเซอร์ CO2 อาจไม่เหมาะและผลข้างเคียง — DermNet — DermNet NZ
  7. การใช้แผ่นและเจลซิลิโคน — DermNet — DermNet NZ

คำถามที่พบบ่อย

Q. แปะแผ่นซิลิโคนหรือทาเจลซิลิโคนอย่างเดียว แผลจะยุบไหม?

A. แผ่นซิลิโคนและเจลซิลิโคนใช้กับแผลที่ปิดสนิทแล้ว เพื่อช่วยเรื่องแผลเป็นนูนและคีลอยด์ โดยทั่วไปแนะนำให้ใช้วันละ 12 ถึง 24 ชั่วโมง อย่างน้อย 8 ถึง 12 สัปดาห์ค่ะ แต่หลักฐานว่าช่วยให้แผลที่เป็นมานานยุบลงยังไม่แข็งแรงนัก จะใช้ร่วมกับเลเซอร์ไหมต้องดูจากสภาพแผลค่ะ

Q. เลเซอร์แผลผ่าตัดต้องทำกี่ครั้ง?

A. ในงานวิจัยมีตั้งแต่ 1 ถึง 6 ครั้ง บางงานทำครั้งเดียวภายใน 1 เดือนแรกก็เห็นความต่าง แต่งานส่วนใหญ่ทำ 2 ถึง 3 ครั้งขึ้นไป งานวิจัยแผลผ่าคลอดที่เกิน 1 ปีทำ 3 ครั้ง จำนวนครั้งจริงมักขึ้นกับความหนาของแผลและการตอบสนองหลังทำค่ะ

Q. แผลผ่าคลอดคันและแสบ ปกติไหม?

A. ทั้งแผลเป็นนูนและคีลอยด์ทำให้รู้สึกไม่สบายและคันได้ค่ะ เป้าหมายของการรักษาแผลเป็นไม่ได้มีแค่หน้าตาของแผล แต่รวมถึงการลดอาการปวดและคันด้วย ถ้าแผลลามออกนอกแนวแผลเดิม หรือใหญ่ขึ้นเรื่อย ๆ ในไม่กี่เดือน ควรไปให้แพทย์ตรวจนะคะ

Q. เคยเป็นคีลอยด์มาก่อน ยังทำเลเซอร์ได้ไหม?

A. คนที่เกิดคีลอยด์หรือแผลเป็นนูนได้ง่าย ถูกจัดเป็นกรณีที่เลเซอร์ CO2 อาจไม่เหมาะค่ะ คีลอยด์ที่ตัดออกก็อาจกลับมาใหญ่กว่าเดิมได้ ก่อนรักษาจึงควรบอกประวัตินี้กับแพทย์ และพิจารณาวิธีอื่นอย่างการฉีดยาหรือการกดรัดแผลไปด้วย

Q. หลังทำเลเซอร์ ต้องระวังแดดแค่ไหน?

A. ระหว่างที่แผลหายและอีกหลายเดือนหลังจากนั้น ควรทากันแดด SPF 50 ขึ้นไปและใช้เสื้อผ้าปิดบริเวณที่ทำค่ะ แผลผ่าคลอดปกติอยู่ใต้เสื้อผ้า แต่ถ้ามีแผนไปทะเลหรือสระว่ายน้ำที่ต้องเปิดหน้าท้อง ให้บอกตอนวางแผนการรักษาด้วยนะคะ

Jangju Kim

Jangju Kim ผู้อำนวยการแพทย์อาวุโส

JANGJU KIM

นพ. Jangju Kim เป็นผู้อำนวยการ STON Clinic ที่โรงแรม LOTTE ย่านเมียงดง

ประวัติการทำงาน / การศึกษา

  • 현) 스톤클리닉 명동 롯데호텔 원장
  • 경희대학교 의과대학 졸업
ดูโปรไฟล์แพทย์

ความคิดเห็น