หน้าแข้งคันลอกเป็นขุยขาวหน้าหนาว ดูแลผื่นผิวแห้งอย่างไรดี?

หน้าแข้งที่คันและลอกเป็นขุยขาวช่วงหน้าหนาว เริ่มดูแลได้ด้วยการอาบน้ำให้สั้นลงเหลือ 5~10 นาที แล้วทามอยส์เจอไรเซอร์ตอนผิวยังชื้นอยู่ วันละหลายครั้ง ถ้าเห็นเส้นสีแดงเป็นตาข่ายระหว่างขุยขาว หรือมีน้ำเหลือง มีตุ่มน้ำ แค่ทาครีมอย่างเดียวไม่พอแล้ว ควรไปพบแพทย์ค่ะ จริง ๆ แล้วการทาให้สม่ำเสมอทุกวันสำคัญกว่าการเลือกยี่ห้อนะคะ

ทำไมพอถึงหน้าหนาว หน้าแข้งถึงคันและลอกเป็นขุยขาว?

ทำไมพอถึงหน้าหนาว หน้าแข้งถึงคันและลอกเป็นขุยขาว?

หน้าแข้งเป็นจุดที่แห้งเร็วและแห้งหนักกว่าส่วนอื่นของร่างกาย พอผิวชั้นนอกสุดเก็บน้ำไว้ไม่อยู่ ผิวจะขาวเป็นขุยและแตกเป็นร่องเล็ก ๆ พูดง่าย ๆ คือเหมือนกำแพงอิฐที่ปูนระหว่างก้อนอิฐแห้งแตก น้ำจึงซึมออกไปได้ง่าย

ชั้นขี้ไคล (Stratum corneum): ผิวชั้นนอกสุดที่บางมาก ทำหน้าที่กันไม่ให้น้ำในผิวระเหยออกไป

หน้าหนาวอากาศเย็นและความชื้นต่ำ ลมจากฮีตเตอร์ในห้องยิ่งทำให้ผิวแห้งเข้าไปอีก การอาบน้ำร้อนนาน ๆ หรือใช้สบู่เยอะก็ทำให้ผิวชั้นนอกอ่อนแอลง ถ้าผิวแห้งต่อเนื่องนานพอ จะเริ่มอักเสบ เรียกว่าผื่นผิวแห้งอักเสบ (Asteatotic eczema)

ทำไมพอถึงหน้าหนาว หน้าแข้งถึงคันและลอกเป็นขุยขาว?

ยิ่งอายุมากยิ่งพบบ่อย คนอายุเกิน 60 ปีแทบทุกคนมีผิวแห้ง ในงานวิจัยที่แพทย์ตรวจผิวทั้งตัวของผู้ใหญ่อายุ 70 ปีขึ้นไป 552 คน พบผื่นผิวแห้งอักเสบ 20.8% รองจากเชื้อราที่เท้า เชื้อราที่เล็บ โรคผิวหน้าแดง (Rosacea) และผื่นแดดเรื้อรัง (Actinic keratosis)

ทำไมพอถึงหน้าหนาว หน้าแข้งถึงคันและลอกเป็นขุยขาว?

ยาบางตัวก็ทำให้เป็นได้ เช่น ยากลุ่มเรตินอยด์แบบกิน (อย่างยารักษาสิว Isotretinoin) และยาขับปัสสาวะ ถ้าเริ่มกินยาเหล่านี้แล้วหน้าแข้งแย่ลง ควรบอกแพทย์ตอนไปตรวจ

แค่ผิวแห้ง หรือกลายเป็นผื่นอักเสบแล้ว ดูยังไง?

แค่ผิวแห้ง หรือกลายเป็นผื่นอักเสบแล้ว ดูยังไง?

ถ้ามีแค่ขุยขาวและไม่แดง ยังเป็นแค่ผิวแห้ง แต่ถ้าขุยเป็นแผ่นรูปข้าวหลามตัดที่มีเส้นแดงคั่นต่อกันเป็นตาข่าย และมีรอยเกา แปลว่าเป็นผื่นผิวแห้งอักเสบแล้ว มักเริ่มจากหน้าแข้งข้างเดียว แล้วลามไปรอบขาท่อนล่างทั้งสองข้างได้

อีกแบบที่ชวนสับสนคือผิวดูเกือบปกติ แต่คันขึ้นมาทันทีตอนกลางคืนหรือตอนถอดเสื้อผ้า เรียกว่าอาการคันหน้าหนาว (Winter itch) มักเป็นที่น่อง ข้อพับหลังเข่า และข้อเท้า และมักหายไปเองเมื่อพ้นหน้าหนาว

ลองส่องหน้าแข้งใต้ไฟสว่าง ๆ แล้วดูก่อนว่ามีเส้นแดงไหม จะช่วยให้รู้คร่าว ๆ ว่าตัวเองอยู่ช่องไหน ส่วนใหญ่แพทย์วินิจฉัยได้จากลักษณะผิว โดยไม่ต้องตรวจเพิ่ม

ควรปรับวิธีอาบน้ำอย่างไร?

ควรปรับวิธีอาบน้ำอย่างไร?

อาบน้ำอุ่น ไม่ใช่น้ำร้อน และให้จบภายใน 5~10 นาที* ปิดประตูห้องน้ำระหว่างอาบ ไอน้ำจะไม่ออกไปไหน ผิวก็แห้งน้อยลง

อ้างอิงคำแนะนำการดูแลผิวแห้งของสมาคมแพทย์ผิวหนังอเมริกัน

ใช้สบู่หรือเจลอาบน้ำแค่พอล้างสิ่งสกปรกออก ไม่ต้องตีฟองเยอะ และใช้เฉพาะจุดที่จำเป็น เช่น รักแร้และขาหนีบ สำหรับหน้าแข้ง คลีนเซอร์แบบครีมที่อ่อนโยนเหมาะกว่าสบู่ก้อน

หลังอาบน้ำทำตามลำดับนี้

• ใช้ผ้าขนหนูซับเบา ๆ แทนการถู
• ทามอยส์เจอไรเซอร์ทันทีตอนผิวยังชื้น
• ระหว่างวันถ้ารู้สึกตึงที่หน้าแข้ง ให้ทาซ้ำ

ลดจำนวนครั้งที่อาบน้ำก็ช่วยได้ ส่วนการขัดขุยออกด้วยผ้าขัดตัวหรือใยขัด จะทำให้ผิวชั้นนอกที่เสียอยู่แล้วบางลงไปอีก

ผิวหน้าแข้งแห้ง ควรเลือกมอยส์เจอไรเซอร์แบบไหน?

ผิวหน้าแข้งแห้ง ควรเลือกมอยส์เจอไรเซอร์แบบไหน?

ช่วงไม่กี่วันแรก ใช้ขี้ผึ้งเนื้อหนาอย่างวาสลีน หรือครีมที่มันหน่อย ทาวันละหลายครั้ง พอขุยเริ่มดีขึ้น ค่อยเปลี่ยนเป็นครีมเนื้อบางเบาก็มักเพียงพอ มอยส์เจอไรเซอร์ที่มีส่วนผสมดึงน้ำเข้าผิว อย่างยูเรีย (Urea) จะทำงานได้ดีขึ้นเมื่อทาบนผิวที่ยังชื้น

ไม่ต้องกังวลเรื่องยี่ห้อมากนัก โรงพยาบาลมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งในโซลให้คนที่ผิวแห้งระดับปานกลางถึงรุนแรง 80 คน ทามอยส์เจอไรเซอร์ 6 แบบบนตำแหน่งผิวที่กำหนด วันละ 2 ครั้ง นาน 4 สัปดาห์ ผลคือทุกแบบช่วยให้ผิวแห้งดีขึ้น และไม่มีแบบไหนดีกว่ากันชัดเจน ผลลัพธ์ที่ได้อาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล ขึ้นอยู่กับสภาพผิวและการดูแลตัวเอง แต่การทาอย่างสม่ำเสมอสำคัญกว่าสูตรครีม

สภาพแวดล้อมก็สำคัญ เปิดเครื่องทำความชื้นในห้องนอนตอนนอน และล้างเครื่องเป็นประจำเพื่อไม่ให้ขึ้นรา ใส่เสื้อผ้าฝ้ายหลวม ๆ เพราะเลกกิ้ง ยีนส์รัดรูป และผ้าขนสัตว์จะเสียดสีหน้าแข้งจนแห้งกว่าเดิม และอย่าให้ลมฮีตเตอร์เป่าใส่ขาตรง ๆ

ทาครีมแล้วไม่ดีขึ้น อาการแบบไหนควรไปพบแพทย์?

ทาครีมแล้วไม่ดีขึ้น อาการแบบไหนควรไปพบแพทย์?

ถ้ามีเส้นแดงแล้ว หรือเกาจนเลือดซึม การทาครีมอย่างเดียวมักเอาไม่อยู่ โดยทั่วไปจะใช้ยาทาสเตียรอยด์อ่อน ๆ ทาเฉพาะบริเวณที่แดงสักไม่กี่วัน* ผื่นผิวแห้งอักเสบมักตอบสนองต่อการรักษาเร็ว แต่ถ้าเป็นหนักอาจต้องใช้ยาที่แรงขึ้น

อ้างอิงข้อมูลการรักษาผื่นผิวแห้งอักเสบจาก DermNet

ถ้ามีอาการเหล่านี้ อย่ารอให้หายเอง ควรรีบไปพบแพทย์

• หน้าแข้งแดงบวมทั้งแถบ หรือมีตุ่มน้ำเล็ก ๆ ขึ้นที่ผิว
• มีน้ำเหลืองซึมจากรอยแตก (เชื้อแบคทีเรียอาจเข้าทางผิวที่แตกและทำให้ติดเชื้อ)
• ผื่นลามจากขาไปที่แขน ลำตัว หรือที่อื่น
• เพิ่งเป็นขึ้นมาไม่นาน ขุยเยอะผิดปกติ ร่วมกับน้ำหนักลด มีไข้ หรือรู้สึกไม่สบายทั้งตัว

ถ้ามีผมบางลง น้ำหนักขึ้น และอ่อนเพลียตลอดร่วมด้วย แพทย์อาจแนะนำให้ตรวจการทำงานของต่อมไทรอยด์

วางแผนดูแลผิวในทริปเที่ยวโซลหน้าหนาวอย่างไร?

หน้าหนาวที่โซลทั้งเย็นและแห้ง ฮีตเตอร์ในโรงแรมก็เปิดทั้งวัน หน้าแข้งที่อยู่บ้านไม่มีปัญหา อาจเริ่มลอกเป็นขุยกลางทริปได้ ควรพกมอยส์เจอไรเซอร์เนื้อหนาไปด้วย และทาทันทีหลังอาบน้ำทุกครั้ง ถ้าไม่ได้ให้ยาสลบทางเส้นเลือดในวันนั้น ก็ไม่มีเหตุผลต้องเลื่อนเที่ยวบินหลังพบแพทย์ และการตรวจผื่นผิวแห้งอักเสบไม่ต้องใช้ยาสลบค่ะ

การมาครั้งเดียวเป็นแค่จุดเริ่มต้น ไม่ได้หายทันที ยาทาที่แพทย์สั่งมักใช้ไม่กี่วัน และผิวจะค่อยเป็นค่อยไปดีขึ้น ไม่ใช่ข้ามคืน ผลลัพธ์อาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล หลังกลับประเทศแล้ว ถ้ามีข้อสงสัย คุณส่งรูปมาปรึกษาคลินิกทาง LINE ได้ค่ะ ถ้าผื่นแดงลามมากขึ้น มีน้ำเหลือง หรือมีไข้ ให้ไปพบแพทย์ที่ประเทศของคุณก่อนนะคะ

สรุป: ทำอย่างไรไม่ให้กลับมาเป็นอีกในหน้าหนาวปีหน้า?

ถ้าผิวกลับมาแห้งอีก ผื่นผิวแห้งอักเสบกลับมาเป็นซ้ำได้ง่ายมาก อย่าเลิกทาครีมทันทีที่หายคัน พออากาศเริ่มเย็นช่วงปลายฝนต้นหนาว ให้กลับมาทาครีมหลังอาบน้ำจนเป็นนิสัย และอาบน้ำให้สั้นและอ่อนโยนต่อไป

วันที่เริ่มดูแล ลองถ่ายรูปหน้าแข้งในแสงเดิมไว้ แล้วทาครีมวันละ 2 ครั้งต่อเนื่อง 4 สัปดาห์ค่อยถ่ายอีกรูป จะเทียบได้เองว่าวิธีดูแลได้ผลไหม ตอนปรึกษา ลองถามคุณหมอว่า "ยาทาตรงที่แดงต้องใช้กี่วัน และเมื่อไหร่กลับมาทาแค่มอยส์เจอไรเซอร์ได้" STON Clinic อยู่ในโรงแรมล็อตเต้ โซล ย่านเมียงดง ใกล้สถานีอึลจีโรอิบกู เวลาแอด LINE มาปรึกษา ช่วยส่งรูปหน้าแข้ง บอกช่วงที่เริ่มคัน และยาที่กินอยู่มาด้วยนะคะ